Trong chiến lược đó, viễn thám không còn chỉ là một công cụ kỹ thuật phục vụ quản lý chuyên ngành mà đang trở thành hạ tầng dữ liệu số quan trọng của quốc gia, tạo nền tảng cho chuyển đổi số, kinh tế dữ liệu và quản trị thông minh. Báo cáo Đề án tăng trưởng lĩnh vực viễn thám giai đoạn 2026–2030 của Cục Viễn thám quốc gia xác định rõ mục tiêu phát triển viễn thám theo hướng hiện đại, đồng bộ, phát huy vai trò là công cụ công nghệ phục vụ quản lý, điều hành và hình thành các động lực tăng trưởng mới cho ngành Nông nghiệp và Môi trường cũng như nền kinh tế. Những năm gần đây, ứng dụng viễn thám đã hiện diện ngày càng rõ nét trong nhiều lĩnh vực của ngành Nông nghiệp và Môi trường. Dữ liệu vệ tinh, thiết bị bay không người lái và các công nghệ phân tích không gian đang hỗ trợ theo dõi diện tích gieo trồng, giám sát sinh trưởng cây trồng, dự báo năng suất, phát hiện sớm hạn hán, sâu bệnh, theo dõi rừng, tài nguyên nước, biến động sử dụng đất, ô nhiễm môi trường cũng như giám sát thiên tai như lũ lụt, sạt lở, cháy rừng. Việc chuyển từ quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu đang giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm chi phí điều tra thực địa và hỗ trợ ra quyết định nhanh, chính xác hơn. Không chỉ dừng ở vai trò hỗ trợ quản lý, viễn thám còn mở ra tiềm năng phát triển một ngành kinh tế dữ liệu mới. Theo Đề án tăng trưởng lĩnh vực viễn thám, thị trường phân tích địa không gian toàn cầu dự kiến đạt trên 226 tỷ USD vào năm 2030, trong khi thị trường giải pháp địa không gian có thể tiến tới quy mô gần 1.000 tỷ USD. Điều này cho thấy viễn thám đang trở thành lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, gắn chặt với trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và điện toán đám mây. Với Việt Nam, đây là cơ hội quan trọng để hình thành thị trường dịch vụ viễn thám, phát triển doanh nghiệp công nghệ số và tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành Nông nghiệp và Môi trường.Trong bức tranh chung đó, Cục Viễn thám quốc gia giữ vai trò trung tâm trong tổ chức triển khai hạ tầng dữ liệu viễn thám quốc gia, kết nối chia sẻ dữ liệu và thúc đẩy ứng dụng trên phạm vi toàn quốc. Những năm qua, Cục đã từng bước xây dựng hệ thống trạm thu nhận dữ liệu vệ tinh, cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia và mở rộng ứng dụng trong giám sát tài nguyên, môi trường và nông nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để ngành Nông nghiệp và Môi trường từng bước chuyển sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu số.Tuy nhiên, để đóng góp hiệu quả hơn cho mục tiêu tăng trưởng của ngành trong giai đoạn tới, Cục Viễn thám quốc gia cần tập trung ưu tiên vào một số nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược và đột phá.Trước hết, cần ưu tiên hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý cho hoạt động viễn thám. Đây là điều kiện tiên quyết để hình thành thị trường dữ liệu và dịch vụ viễn thám, thúc đẩy xã hội hóa và thu hút doanh nghiệp tham gia. Việc xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 03/2019/NĐ-CP và tiến tới hoàn thiện Luật Viễn thám sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho phát triển lâu dài của lĩnh vực. Cùng với đó, nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu là xây dựng nền tảng viễn thám quốc gia dùng chung theo hướng tích hợp dữ liệu, công cụ xử lý và phân tích trên môi trường số. Đây được xem là giải pháp đột phá nhằm chuyển từ cung cấp dữ liệu rời rạc sang cung cấp dịch vụ dữ liệu tập trung, giảm chi phí xã hội và thúc đẩy phát triển dịch vụ số quy mô lớn. Nếu được triển khai hiệu quả, nền tảng này sẽ trở thành “hạ tầng mềm” quan trọng phục vụ toàn ngành Nông nghiệp và Môi trường cũng như các ngành kinh tế khác.Một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng khác là đẩy mạnh ứng dụng viễn thám kết hợp trí tuệ nhân tạo trong giám sát gần thời gian thực. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, thiên tai diễn biến cực đoan và yêu cầu điều hành nhanh, việc cung cấp thông tin kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả quản lý và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Các hệ thống giám sát thông minh phục vụ theo dõi sản xuất nông nghiệp, thiên tai, tài nguyên nước, phát thải khí nhà kính hay biến động môi trường sẽ góp phần trực tiếp nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng sức chống chịu của nền kinh tế. Song song với đầu tư công nghệ, Cục Viễn thám quốc gia cần chú trọng phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp và thị trường dịch vụ viễn thám. Việc hình thành các doanh nghiệp công nghệ, startup về phân tích dữ liệu không gian và dịch vụ viễn thám sẽ tạo ra chuỗi giá trị mới dựa trên dữ liệu. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo việc làm chất lượng cao. Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ không thể thiếu. Viễn thám hiện nay không còn là lĩnh vực đơn ngành mà đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ không gian, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và khoa học dữ liệu. Vì vậy, cần xây dựng đội ngũ chuyên gia có năng lực phát triển sản phẩm, dịch vụ và giải pháp công nghệ hiện đại, đáp ứng yêu cầu cạnh tranh trong giai đoạn mới. Có thể thấy, mục tiêu tăng trưởng của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn 2026–2030 không chỉ đặt ra yêu cầu tăng về quy mô mà còn đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển theo hướng xanh, số hóa và dựa trên dữ liệu. Trong tiến trình đó, viễn thám giữ vai trò như “mắt thần số” của ngành, giúp nâng cao năng lực quản trị, dự báo và điều hành. Với vai trò cơ quan đầu mối quốc gia về viễn thám, Cục Viễn thám quốc gia cần tiếp tục tiên phong trong xây dựng hạ tầng dữ liệu, phát triển công nghệ, mở rộng ứng dụng và hình thành thị trường dịch vụ viễn thám hiện đại. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng lĩnh vực viễn thám mà còn là đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của ngành Nông nghiệp và Môi trường và của cả nền kinh tế trong giai đoạn tới.