Kế hoạch của Bộ nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác truyền thông theo hướng hiện đại, đa nền tảng, tăng cường ứng dụng công nghệ số, bảo đảm tính tương tác cao và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Đây là định hướng đặc biệt quan trọng đối với lĩnh vực viễn thám – một lĩnh vực công nghệ cao có vai trò ngày càng lớn trong quản lý tài nguyên, môi trường, nông nghiệp, phòng chống thiên tai và phát triển kinh tế - xã hội.Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, công tác truyền thông về viễn thám không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin mà cần trở thành công cụ thúc đẩy nhận thức xã hội, lan tỏa tri thức khoa học công nghệ và mở rộng khả năng ứng dụng công nghệ viễn thám trong thực tiễn. Vì vậy, để thực hiện hiệu quả Chương trình theo Quyết định số 1936/QĐ-BNNMT, Cục Viễn thám quốc gia cần tập trung đổi mới đồng bộ cả nội dung và phương thức truyền thông.Một trong những yêu cầu quan trọng hàng đầu là phải xác định đúng nội dung truyền thông trọng tâm. Theo Kế hoạch của Bộ, công tác truyền thông cần tập trung tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của Bộ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; làm rõ vai trò của khoa học công nghệ trong nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phát triển bền vững. Truyền thông về ứng dụng viễn thámĐối với lĩnh vực viễn thám, nội dung truyền thông cần tập trung vào ba nhóm chính.Thứ nhất là truyền thông chính sách và định hướng chiến lược phát triển viễn thám quốc gia. Đây là nội dung nền tảng nhằm nâng cao nhận thức của các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp về vai trò của viễn thám trong quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Các nội dung cần được truyền thông sâu rộng gồm Chiến lược phát triển viễn thám quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2040; các quy định về hoạt động viễn thám; định hướng phát triển dữ liệu số, hạ tầng không gian và ứng dụng công nghệ số trong ngành Nông nghiệp và Môi trường.Thứ hai là truyền thông ứng dụng thực tiễn của công nghệ viễn thám. Đây được xem là nội dung quan trọng nhất để tạo hiệu quả lan tỏa trong xã hội. Truyền thông cần tập trung giới thiệu các mô hình ứng dụng viễn thám trong giám sát tài nguyên đất, rừng, nguồn nước, giám sát xâm nhập mặn, hạn hán, cháy rừng, ô nhiễm môi trường, dự báo thiên tai, quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc nông sản và giám sát biến đổi khí hậu. Thay vì chỉ giới thiệu công nghệ theo hướng học thuật, cần tập trung truyền tải những câu chuyện thực tế cho thấy viễn thám đang trực tiếp hỗ trợ quản lý nhà nước và phục vụ đời sống người dân như thế nào.Thứ ba là truyền thông về chuyển đổi số và dữ liệu số trong lĩnh vực viễn thám. Đây là nội dung phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phát triển nền tảng số, dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Truyền thông cần nhấn mạnh vai trò của cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia, hệ thống bản đồ số, dữ liệu quan sát Trái đất và các nền tảng dữ liệu mở phục vụ quản lý, điều hành và phát triển kinh tế số.Bên cạnh nội dung truyền thông, phương thức truyền thông chính là yếu tố quyết định hiệu quả lan tỏa của công nghệ viễn thám trong xã hội. Quyết định số 1936/QĐ-BNNMT xác định rõ yêu cầu “đổi mới phương thức truyền thông theo hướng hiện đại, đa nền tảng, trực quan, dễ tiếp cận, dễ chia sẻ, có khả năng tương tác cao; kết hợp hiệu quả giữa truyền thông truyền thống và truyền thông số”. Để đáp ứng yêu cầu này, trước hết cần xây dựng hệ sinh thái truyền thông số chuyên ngành viễn thám. Hệ sinh thái này phải kết hợp đồng bộ giữa báo điện tử, cổng thông tin, nền tảng dữ liệu số, mạng xã hội và các sản phẩm truyền thông đa phương tiện. Trong đó, cổng thông tin điện tử của Cục cần trở thành trung tâm tích hợp thông tin, dữ liệu, hình ảnh và các sản phẩm truyền thông về viễn thám.Một phương thức truyền thông có hiệu quả rất cao đối với lĩnh vực viễn thám là truyền thông trực quan bằng dữ liệu hình ảnh. Khác với nhiều lĩnh vực khoa học khác, viễn thám có ưu thế đặc biệt nhờ khả năng cung cấp hình ảnh trực tiếp từ vệ tinh và mô hình không gian số. Các ảnh vệ tinh về cháy rừng, sạt lở, biến động sử dụng đất, ô nhiễm môi trường hay xâm nhập mặn có khả năng tạo tác động mạnh mẽ đến người xem hơn nhiều so với văn bản thông thường.Vì vậy, cần ưu tiên phát triển các sản phẩm truyền thông trực quan như infographic, motion graphic, video clip, phim tài liệu ngắn, eMagazine, bản đồ tương tác và mô hình 3D. Đây cũng là nhóm sản phẩm được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định cần tăng cường phát triển trong Chương trình truyền thông thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, việc truyền thông trên nền tảng số cần được xem là kênh lan tỏa trọng tâm. Các video ngắn, clip mô phỏng dữ liệu vệ tinh, hình ảnh trước – sau thiên tai, bản đồ số trực quan hoặc chuỗi ảnh diễn biến môi trường theo thời gian thực sẽ có khả năng tiếp cận rất lớn trên các nền tảng số. Đây là phương thức giúp công nghệ viễn thám trở nên gần gũi hơn với cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ và các doanh nghiệp công nghệ.Một phương thức rất quan trọng khác là truyền thông tương tác và trải nghiệm dữ liệu số. Theo định hướng của Bộ, truyền thông phải bảo đảm khả năng tương tác cao và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Vì vậy, lĩnh vực viễn thám cần phát triển các nền tảng bản đồ trực tuyến, hệ thống GIS tương tác và kho dữ liệu mở để người dùng có thể trực tiếp tra cứu, khai thác và trải nghiệm dữ liệu viễn thám phục vụ công việc và đời sống.Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong truyền thông sẽ là xu hướng tất yếu trong thời gian tới. Quyết định số 1936/QĐ-BNNMT đã nhấn mạnh việc nghiên cứu ứng dụng AI, chatbot và công cụ phân tích dữ liệu truyền thông nhằm tăng cường khả năng tiếp cận và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Đối với lĩnh vực viễn thám, AI có thể hỗ trợ giải thích dữ liệu ảnh vệ tinh, tự động hóa nội dung truyền thông, phân tích nhu cầu người dùng và hỗ trợ tra cứu dữ liệu trực tuyến theo thời gian thực.Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả truyền thông, cần đẩy mạnh phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan báo chí, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ trong tổ chức diễn đàn, tọa đàm, hội thảo và các chương trình truyền thông chuyên đề. Đây không chỉ là hoạt động tuyên truyền mà còn là môi trường kết nối giữa nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ viễn thám vào thực tiễn.Có thể khẳng định rằng, trong thời đại chuyển đổi số, truyền thông không chỉ là hoạt động phổ biến thông tin mà đã trở thành công cụ chiến lược để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và lan tỏa giá trị khoa học công nghệ. Đối với lĩnh vực viễn thám, việc đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức truyền thông theo tinh thần Quyết định số 1936/QĐ-BNNMT sẽ góp phần nâng cao nhận thức xã hội, mở rộng ứng dụng công nghệ viễn thám và phát huy vai trò của viễn thám trong phát triển ngành Nông nghiệp và Môi trường theo hướng hiện đại, số hóa và bền vững.