Quán triệt Quy chế làm việc mới của Chính phủ: Nâng cao trách nhiệm, kỷ cương, đổi mới phương thức quản lý hướng tới hiệu quả

Việc ban hành Quy chế mới không chỉ hoàn thiện cơ chế làm việc của Chính phủ theo tinh thần đổi mới tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, mà còn đặt ra những yêu cầu mới đối với các cơ quan hành chính trong việc nâng cao chất lượng tham mưu, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, đẩy mạnh phối hợp liên ngành và xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đối với Cục Viễn thám quốc gia, đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về viễn thám trong tình hình mới.

Đổi mới toàn diện phương thức làm việc của Chính phủ

Theo tài liệu hướng dẫn của Văn phòng Chính phủ, Quy chế làm việc ban hành kèm theo Nghị định số 191/2026/NĐ-CP kế thừa các quy định còn phù hợp của Quy chế trước đây, đồng thời bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp, Luật Tổ chức Chính phủ và các chủ trương của Đảng về xây dựng nền hành chính hiện đại. Một trong những điểm nổi bật là nguyên tắc phân định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và trách nhiệm của từng chủ thể trong giải quyết công việc. Quy chế yêu cầu mọi công việc phải được xử lý đúng thẩm quyền, đúng quy trình, tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin và bảo đảm tính thống nhất trong thực hiện. Đặc biệt, Quy chế nhấn mạnh việc đề cao trách nhiệm cá nhân, thực hiện nghiêm nguyên tắc "tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách", đồng thời khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám tham mưu, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị nhà nước, hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ chủ động, sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính.

Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu, dữ liệu thời gian thực trong công tác chỉ đạo, điều hành. Điều này thể hiện quyết tâm xây dựng nền hành chính thống nhất, thông suốt, chuyên nghiệp, hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng cho việc ra quyết định.

Tăng cường phân cấp đi đôi với trách nhiệm giải trình

Quy chế mới tiếp tục khẳng định quan điểm phân cấp mạnh mẽ, giao quyền thực chất cho các bộ, ngành và cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời gắn chặt với trách nhiệm giải trình. Theo đó, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ phải chủ động quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền, không trình cấp trên những nội dung đã được pháp luật quy định rõ thuộc phạm vi giải quyết của mình, trừ những trường hợp vượt thẩm quyền hoặc pháp luật có quy định khác. Cơ quan chủ trì được giao trách nhiệm toàn diện đối với tiến độ, chất lượng hồ sơ, chủ động lấy ý kiến các cơ quan liên quan, tổ chức phối hợp để thống nhất trước khi trình cấp có thẩm quyền. Những trường hợp chậm tham gia ý kiến hoặc không nêu rõ quan điểm sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định. Quy chế cũng rút ngắn đáng kể thời gian lấy ý kiến giữa các bộ, ngành, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong phối hợp xử lý công việc liên ngành, góp phần giảm tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, đồng thời nâng cao hiệu quả giải quyết công việc của Chính phủ.

Chuyển đổi số trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quản trị nhà nước

Một trong những nội dung có ý nghĩa sâu sắc đối với các cơ quan quản lý chuyên ngành là việc Quy chế xác định rõ yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu trong toàn bộ hoạt động quản lý, điều hành. Điều này không chỉ là yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin mà còn là sự thay đổi căn bản trong phương thức quản lý, từ quản lý dựa trên hồ sơ giấy sang quản trị dựa trên dữ liệu số, dữ liệu dùng chung và thông tin thời gian thực.

Đối với lĩnh vực viễn thám, đây là định hướng hoàn toàn phù hợp với xu thế phát triển hiện nay, bởi dữ liệu viễn thám là nguồn dữ liệu số có giá trị đặc biệt, cung cấp thông tin khách quan, liên tục và cập nhật phục vụ công tác quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực như đất đai, tài nguyên nước, môi trường, nông nghiệp, phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Việc khai thác hiệu quả dữ liệu viễn thám sẽ góp phần quan trọng trong việc xây dựng hệ thống quản trị quốc gia hiện đại dựa trên dữ liệu mà Quy chế mới của Chính phủ đang hướng tới.

Những yêu cầu đặt ra đối với Cục Viễn thám quốc gia

Việc triển khai Quy chế làm việc mới của Chính phủ đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể đối với Cục Viễn thám quốc gia trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước về viễn thám. Trước hết, Cục cần tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu, bảo đảm mọi đề án, dự án, chương trình, văn bản quy phạm pháp luật và các nhiệm vụ trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường đều được chuẩn bị kỹ lưỡng, đúng quy trình, đúng thẩm quyền, có đầy đủ căn cứ pháp lý, cơ sở khoa học và đánh giá tác động. Bên cạnh đó, cần quán triệt sâu sắc tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả, xác định cụ thể đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp đối với từng nhiệm vụ; nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị thuộc Cục trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường phối hợp liên ngành. Hoạt động viễn thám có phạm vi ứng dụng rất rộng, liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương và đơn vị chuyên môn. Vì vậy, các đơn vị thuộc Cục cần chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý, các đơn vị nghiên cứu, các địa phương và các tổ chức có liên quan ngay từ giai đoạn xây dựng nhiệm vụ, hạn chế tình trạng lấy ý kiến hình thức hoặc xử lý công việc theo từng khâu riêng lẻ. Đặc biệt, trong bối cảnh Chính phủ xác định chuyển đổi số là yêu cầu xuyên suốt, Cục cần tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia; hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật; tăng cường chia sẻ, kết nối và khai thác dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Bộ và Chính phủ. Đây không chỉ là yêu cầu của Quy chế làm việc mới mà còn là nhiệm vụ trọng tâm trong triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Song song với đó, cần tiếp tục nâng cao chất lượng cải cách hành chính, đẩy mạnh số hóa quy trình xử lý công việc, tăng cường sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số, hệ thống quản lý điều hành và các nền tảng số trong giải quyết công việc, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao hiệu quả quản lý.

Ngoài ra, việc xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn cao, tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo và dám chịu trách nhiệm cũng là yêu cầu quan trọng để thực hiện hiệu quả Quy chế mới. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức của Cục cần không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng số, kỹ năng phối hợp và ý thức chấp hành kỷ luật hành chính, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

Đổi mới để phục vụ tốt hơn sự phát triển đất nước

Việc ban hành Quy chế làm việc mới của Chính phủ là bước cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu lực và hiệu quả. Những quy định mới không chỉ tạo hành lang pháp lý cho việc đổi mới phương thức quản lý nhà nước mà còn thúc đẩy mạnh mẽ quá trình phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu.

Đối với Cục Viễn thám quốc gia, việc quán triệt và triển khai nghiêm túc Nghị định số 191/2026/NĐ-CP là cơ hội để tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành, nâng cao chất lượng tham mưu, tăng cường phối hợp và phát huy vai trò của dữ liệu viễn thám trong phục vụ công tác quản lý nhà nước. Qua đó, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ hiệu quả người dân, doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên chuyển đổi số.