Sign In

Việt Nam sẽ phóng vệ tinh radar đầu tiên vào đầu năm 2025

00:00 14/11/2024

Chọn cỡ chữ A a  

Theo TS. Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), cho biết vệ tinh radar đầu tiên của Việt Nam (LOTUSat-1) dự kiến sẽ được phóng lên quỹ đạo từ tháng 12/2024 đến tháng 2/2025. 

Để chuẩn bị cho việc khai thác vệ tinh sau khi phóng lên quỹ đạo, trong tháng 9 tới đây, toàn bộ hệ thống mặt đất phục vụ cho việc vận hành vệ tinh sẽ được hoàn thiện tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ở Hòa Lạc (Hà Nội) để sẵn sàng đón nhận tín hiệu đầu tiên từ vệ tinh.

Trước đó, năm 2019, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và Tập đoàn Sumitomo (Nhật Bản) đã thực hiện kí kết gói thầu "Vệ tinh LOTUSat-1, thiết bị và đào tạo nhân lực", thuộc Dự án Trung Tâm Vũ trụ Việt Nam. Đây là dự án vệ tinh quan sát trái đất đầu tiên được điều phối bởi một công ty Nhật Bản sử dụng vốn vay ODA theo điều khoản đặc biệt dành cho đối tác kinh tế (STEP) từ Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA).

Hình ảnh mô phỏng vệ tinh LOTUSat-1.

Vệ tinh LOTUSat-1 có trọng lượng 570 kg, sử dụng công nghệ radar mới nhất với nhiều ưu điểm như có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết khí hậu, khả năng quan sát cả ngày lẫn đêm và phát hiện các vật thể có kích thước từ 1m trên mặt đất.  Điều này đặc biệt có ý nghĩa ở Việt Nam nói riêng và vùng Đông Nam Á nói chung do đặc điểm khí hậu nhiệt đới nên hầu hết thời gian bị che phủ bởi mây mù. Theo thiết kế, vệ tinh sẽ hoạt động 5 năm trên quỹ đạo.

Trước đó, vệ tinh MicroDragon, vệ tinh đầu tiên do các chuyên gia, kỹ sư Việt Nam của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đang theo học tại 5 trường đại học hàng đầu Nhật Bản thiết kế, chế tạo, cũng đã được phóng thành công lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Epsilon tại trung tâm vũ trụ Uchinoura (Nhật Bản) vào năm 2019. Đây là bước tiến quan trọng đưa Việt Nam trở thành một quốc gia nằm trong nhóm đầu của khu vực về công nghệ vệ tinh. MicroDragon đã được tách khỏi tên lửa đẩy ở độ cao 511km với vận tốc là 7,6 km/giây. Nhiệm vụ chủ đạo của MicroDragon là chụp ảnh theo dõi chất lượng nước biển ven bờ để phục vụ cho ngành đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản Việt Nam.

Những thành công ban đầu trong việc phóng và vận hành các vệ tinh như vệ tinh quang học VNREDSat-1, vệ tinh nhỏ quan sát tài nguyên thiên nhiên, môi trường và thiên tai đầu tiên của Việt Nam cũng như vệ tinh MicroDragon trên quỹ đạo đã là động lực khích lệ đội ngũ cán bộ tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam có thể phát triển và thực hiện được các công việc khó khăn hơn trong tương lai. Với một chiến lược, tầm nhìn dài hạn cho nhiều năm về sau được định hướng từ Chính phủ, sự phát triển của công nghệ vũ trụ tại Việt Nam trong thời gian tới sẽ là một lĩnh vực hứa hẹn nhưng cũng đầy thử thách. Nuôi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực cùng với việc từng bước làm chủ công nghệ sẽ là những nhiệm vụ cốt lõi trong thời gian tới của ngành công nghệ vũ trụ Việt Nam.

Trung tâm Thông tin và Dữ liệu viễn thám

Ý kiến

Tích hợp dữ liệu SMAP và CYGNSS trong giám sát độ ẩm đất và hạn hán nông nghiệp tại Nghệ An: Tiềm năng mở rộng ứng dụng cho Việt Nam

Tích hợp dữ liệu SMAP và CYGNSS trong giám sát độ ẩm đất và hạn hán nông nghiệp tại Nghệ An: Tiềm năng mở rộng ứng dụng cho Việt Nam

Nghiên cứu “Integrating SMAP and CYGNSS data for daily soil moisture and agricultural drought monitoring in Nghe An province, Vietnam” của Hoang Tich Phuc và cộng sự công bố trên tạp chí Remote Sensing Applications: Society and Environment năm 2025 đã đề xuất một phương pháp tích hợp dữ liệu viễn thám tiên tiến nhằm giám sát độ ẩm đất và hạn hán nông nghiệp với độ phân giải không gian và thời gian cao. Đây được xem là một hướng tiếp cận có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất và cường độ hạn hán tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm.

Ứng dụng viễn thám trong ước tính độ ẩm đất phục vụ nông nghiệp: Xu hướng công nghệ và cơ hội triển khai tại Việt Nam

Độ ẩm đất là một trong những tham số quan trọng nhất đối với sản xuất nông nghiệp, quản lý tài nguyên nước và thích ứng biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh hạn hán, xâm nhập mặn và biến động thời tiết ngày càng gia tăng, nhu cầu giám sát độ ẩm đất theo thời gian thực trên diện rộng đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Báo cáo tổng quan hệ thống của Ana C. Teixeira và cộng sự đăng trên tạp chí Science of Remote Sensing năm 2025 đã cung cấp một cái nhìn toàn diện về các phương pháp ước tính độ ẩm đất bằng dữ liệu viễn thám phục vụ nông nghiệp chính xác.

Phương pháp mới khử nhiễu ảnh siêu phổ bằng mạng học sâu QRSAN

Ảnh siêu phổ (Hyperspectral Image – HSI) là một trong những nguồn dữ liệu quan trọng của công nghệ viễn thám hiện đại nhờ khả năng ghi nhận đồng thời thông tin không gian và phổ với hàng trăm kênh phổ liên tục. Nhờ đó, ảnh siêu phổ cho phép nhận dạng vật chất, phân loại lớp phủ bề mặt và phát hiện biến động với độ chính xác cao. Công nghệ này hiện được ứng dụng rộng rãi trong giám sát tài nguyên môi trường, nông nghiệp thông minh, y học, an ninh quốc phòng và kiểm tra chất lượng thực phẩm. Tuy nhiên, trong quá trình thu nhận dữ liệu, ảnh siêu phổ thường bị ảnh hưởng bởi nhiều loại nhiễu như nhiễu Gaussian, nhiễu sọc (stripe noise), nhiễu đường chết (dead-line noise), nhiễu xung và các sai lệch do điều kiện khí quyển hoặc cảm biến gây ra. Những loại nhiễu này làm suy giảm đáng kể chất lượng ảnh và ảnh hưởng trực tiếp đến các bài toán xử lý sau như phân loại, phát hiện mục tiêu hay giám sát biến động.