Theo quy định mới của Chính phủ tại Nghị định số 85/2023/NĐ-CP, việc thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức được thực hiện chủ yếu thông qua hình thức xét hồ sơ, đánh giá năng lực, thành tích và mức độ đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm thay cho hình thức thi truyền thống. Đây là bước chuyển có ý nghĩa quan trọng trong tư duy quản lý đội ngũ viên chức, từ cách tiếp cận thiên về “quản lý theo ngạch bậc” sang “quản lý theo vị trí việc làm và năng lực thực thi nhiệm vụ”.Trong nhiều năm trước đây, việc quản lý viên chức chủ yếu dựa trên hệ thống ngạch, bậc và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp. Mô hình này có ưu điểm trong việc chuẩn hóa đội ngũ, bảo đảm tính thống nhất trong quản lý nhà nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng đa dạng, công nghệ thay đổi nhanh và tính chuyên sâu của công việc ngày càng cao, cách quản lý theo ngạch bậc truyền thống dần bộc lộ những hạn chế nhất định, chưa phản ánh đầy đủ năng lực thực tiễn, hiệu quả công việc và yêu cầu cụ thể của từng vị trí chuyên môn.Đối với lĩnh vực viễn thám, yêu cầu này càng trở nên rõ nét. Với vai trò là cơ quan tham mưu giúp Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện quản lý nhà nước về viễn thám, đồng thời trực tiếp triển khai nhiều nhiệm vụ chuyên môn quan trọng, Cục Viễn thám quốc gia đang quản lý hệ thống công việc có tính công nghệ cao, đòi hỏi đội ngũ viên chức không chỉ có kiến thức nền tảng mà còn phải thường xuyên cập nhật công nghệ mới, có khả năng nghiên cứu, phân tích dữ liệu lớn, vận hành hệ thống thu nhận dữ liệu vệ tinh, xây dựng cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia và triển khai các ứng dụng phục vụ quản lý nhà nước. Trong xu thế hiện nay, viễn thám không còn đơn thuần là công nghệ thu nhận ảnh vệ tinh mà đã trở thành nền tảng dữ liệu phục vụ quản trị số quốc gia. Các nhiệm vụ như giám sát tài nguyên môi trường, theo dõi biến đổi khí hậu, cảnh báo thiên tai, quản lý đất đai, giám sát sản xuất nông nghiệp hay xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia đều cần nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng làm chủ công nghệ hiện đại và xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Điều đó đòi hỏi công tác tổ chức cán bộ phải thay đổi theo hướng linh hoạt hơn, lấy hiệu quả công việc và yêu cầu vị trí việc làm làm trung tâm.Đề án xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp năm 2026 của Cục cho thấy rõ định hướng này khi toàn bộ việc xét thăng hạng được thực hiện trên cơ sở vị trí việc làm đã được phê duyệt, cơ cấu chức danh nghề nghiệp của từng đơn vị và khung năng lực cụ thể đối với từng nhóm nhiệm vụ chuyên môn. Việc xét thăng hạng không còn chỉ dựa vào thời gian công tác hay bằng cấp mà chú trọng nhiều hơn đến năng lực thực tế, kết quả nghiên cứu khoa học, khả năng chủ trì nhiệm vụ chuyên môn, tham gia đề tài, dự án, xây dựng quy trình kỹ thuật và mức độ đáp ứng yêu cầu công việc ở hạng cao hơn.Điểm nổi bật của đợt xét thăng hạng lần này là yêu cầu rất cao về năng lực chuyên môn và thành tích thực tiễn. Nhiều tiêu chuẩn được đặt ra gắn trực tiếp với hiệu quả công việc như chủ trì hoặc tham gia đề tài khoa học cấp bộ, cấp quốc gia; tham gia xây dựng quy chuẩn, quy trình kỹ thuật; triển khai các dự án chuyên ngành; công bố bài báo khoa học hoặc có sáng kiến, giải pháp kỹ thuật được ứng dụng trong thực tiễn. Đây là minh chứng rõ nét cho xu hướng chuyển từ đánh giá “đủ tiêu chuẩn hồ sơ” sang đánh giá “năng lực thực hiện nhiệm vụ”.Hiện nay, các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Cục có 146 viên chức hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp, trong đó nhiều viên chức có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ, được đào tạo bài bản về viễn thám, GIS, trắc địa bản đồ, địa chính, khoa học công nghệ và đã trực tiếp tham gia nhiều đề tài, dự án lớn của ngành. Đội ngũ này đang từng bước trở thành lực lượng nòng cốt trong quá trình hiện đại hóa ngành viễn thám, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.Việc xét thăng hạng vì vậy có ý nghĩa như một cơ chế sàng lọc, đánh giá và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thông qua quá trình này, các đơn vị có điều kiện rà soát lại cơ cấu đội ngũ, xác định rõ yêu cầu năng lực của từng vị trí việc làm, từ đó bố trí, sử dụng nhân lực hiệu quả hơn. Đồng thời, đây cũng là động lực quan trọng khuyến khích viên chức chủ động học tập, nghiên cứu khoa học, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng công nghệ và năng lực hội nhập quốc tế.Trong giai đoạn tới, khi ngành viễn thám tiếp tục phát triển theo hướng tích hợp trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các nền tảng số hiện đại, yêu cầu đối với đội ngũ viên chức sẽ ngày càng cao hơn. Không chỉ cần chuyên môn sâu, viên chức ngành viễn thám còn phải có khả năng làm việc liên ngành, thích ứng nhanh với công nghệ mới, tư duy đổi mới sáng tạo và năng lực triển khai các hệ thống dữ liệu quy mô lớn. Đây cũng là cơ sở để công tác quản lý viên chức tiếp tục chuyển mạnh sang mô hình quản lý theo vị trí việc làm, coi năng lực thực hiện nhiệm vụ là tiêu chí trung tâm trong đánh giá, sử dụng và phát triển đội ngũ.Có thể khẳng định, việc tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức năm 2026 của Cục Viễn thám quốc gia không chỉ bảo đảm quyền lợi, chế độ đối với viên chức mà còn là bước đi quan trọng trong tiến trình đổi mới công tác tổ chức cán bộ theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Thông qua việc gắn thăng hạng với vị trí việc làm, yêu cầu nhiệm vụ và năng lực thực tiễn, ngành viễn thám đang từng bước xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế trong thời kỳ chuyển đổi số quốc gia.