Công tác kế hoạch – đi trước một bước bảo đảm thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm của Cục Viễn thám quốc gia giai đoạn 2026-2030

Công tác xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách nhà nước luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động quản lý nhà nước nói chung và lĩnh vực viễn thám nói riêng. Đây không chỉ là cơ sở để phân bổ, sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính mà còn là công cụ quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược của ngành trong từng năm và từng giai đoạn phát triển.

Thực hiện các quy định của Luật Ngân sách nhà nước, các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Viễn thám quốc gia đã hoàn thành việc đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ ngân sách năm 2026 và xây dựng dự toán ngân sách nhà nước năm 2027 với tinh thần chủ động, khoa học, bám sát yêu cầu phát triển ngành, lĩnh vực và định hướng chiến lược giai đoạn 2026-2030. 

Bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của ngành viễn thám

Năm 2027 là năm có ý nghĩa quan trọng trong việc triển khai các mục tiêu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 và thực hiện các định hướng lớn về chuyển đổi số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo theo tinh thần các nghị quyết của Đảng và Chính phủ.

Dự toán ngân sách năm 2027 của Cục Viễn thám quốc gia được xây dựng trên cơ sở bảo đảm nguồn lực cho các nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm: hoàn thiện hệ thống pháp luật về viễn thám; phát triển hạ tầng thu nhận, lưu trữ và xử lý dữ liệu viễn thám; tăng cường năng lực giám sát tài nguyên, môi trường và biến đổi khí hậu; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; xây dựng cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia; mở rộng hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về viễn thám. 

Một trong những nhiệm vụ quan trọng được ưu tiên bố trí nguồn lực là duy trì vận hành ổn định hệ thống hạ tầng kỹ thuật viễn thám quốc gia, bao gồm các trạm thu nhận dữ liệu vệ tinh, hệ thống máy chủ, lưu trữ và xử lý dữ liệu. Đây là nền tảng bảo đảm tính liên tục trong thu nhận, quản lý và cung cấp dữ liệu viễn thám phục vụ công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh. 

Bên cạnh đó, kinh phí mua tín hiệu và dữ liệu ảnh vệ tinh tiếp tục được duy trì nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về dữ liệu phục vụ giám sát tài nguyên, môi trường, phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh. 

Động lực thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Trong bối cảnh dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, các nhiệm vụ khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về viễn thám.

Năm 2027, Cục Viễn thám quốc gia tiếp tục triển khai nhiều đề tài nghiên cứu có hàm lượng khoa học cao, tập trung vào các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), học sâu (Deep Learning), dữ liệu lớn (Big Data), radar giao thoa PSInSAR và các nền tảng xử lý dữ liệu viễn thám thế hệ mới. Các nghiên cứu này hướng tới giải quyết những vấn đề thực tiễn cấp bách như giám sát lún đất vùng Đồng bằng sông Cửu Long, giám sát chất lượng môi trường, an ninh nguồn nước, phát thải khí nhà kính và phát triển hệ thống giám sát thông minh phục vụ tăng trưởng xanh. 

Đồng thời, Cục tiếp tục đầu tư duy trì và cập nhật Cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia, triển khai Đề án thông tin quản lý nhà nước về hoạt động viễn thám, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu số đồng bộ, thống nhất và dùng chung trong toàn ngành. Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu chuyển đổi số quốc gia và xây dựng Chính phủ số. 

Tăng cường ứng dụng viễn thám phục vụ quản lý tài nguyên, môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu

Một trong những điểm nhấn của kế hoạch năm 2027 là việc tiếp tục triển khai các chương trình, dự án ứng dụng viễn thám phục vụ quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Nhiều nhiệm vụ quy mô lớn được bố trí kinh phí để triển khai như giám sát ô nhiễm tràn dầu trên biển, giám sát rạn san hô tại các quần đảo xa bờ, theo dõi tác động của hoạt động lấn biển đến môi trường biển, giám sát mực nước biển, cảnh báo sạt lở đất và lũ quét tại khu vực miền núi và trung du Việt Nam. Các nhiệm vụ này không chỉ cung cấp thông tin kịp thời cho công tác quản lý nhà nước mà còn góp phần nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ viễn thám trong giám sát tài nguyên nước, môi trường không khí, chất lượng đất, tài nguyên biển và vùng ven biển sẽ góp phần cung cấp các bằng chứng khoa học tin cậy phục vụ hoạch định chính sách và quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn của ngành viễn thám

Công tác kế hoạch năm 2027 không chỉ phục vụ các mục tiêu trước mắt mà còn đặt nền móng cho sự phát triển lâu dài của ngành viễn thám Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.

Nổi bật là việc tiếp tục triển khai Dự án “Xây dựng trạm dò tìm, tiếp nhận dữ liệu và Trung tâm xử lý dữ liệu ảnh vệ tinh” trong khuôn khổ hợp tác ASEAN - Ấn Độ. Khi hoàn thành, công trình sẽ trở thành một trung tâm hạ tầng dữ liệu không gian quan trọng của khu vực, góp phần nâng cao năng lực tự chủ trong thu nhận và xử lý dữ liệu vệ tinh, tăng cường vị thế của Việt Nam trong hợp tác khoa học công nghệ không gian ASEAN. 

Song song với đó, Cục Viễn thám quốc gia tiếp tục xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật và các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực viễn thám; nghiên cứu cơ sở khoa học phục vụ xây dựng Luật Viễn thám trong thời gian tới. Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy ứng dụng rộng rãi công nghệ viễn thám trong các ngành, lĩnh vực. 

Chủ động kế hoạch – nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước

Thực tiễn cho thấy, chất lượng công tác kế hoạch quyết định trực tiếp đến hiệu quả triển khai nhiệm vụ chuyên môn, tiến độ giải ngân và khả năng huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của đơn vị. Việc xây dựng dự toán ngân sách năm 2027 một cách chủ động, sát thực tiễn và bám sát định hướng chiến lược đã thể hiện quyết tâm của Cục Viễn thám quốc gia trong việc nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, phát triển hạ tầng dữ liệu viễn thám hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ số.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kế hoạch và nguồn lực, năm 2027 được kỳ vọng sẽ là năm tạo bước chuyển quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển ngành viễn thám, góp phần xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu viễn thám quốc gia hiện đại, đồng bộ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh, hướng tới thực hiện thành công các mục tiêu của giai đoạn 2026-2030.