Hệ thống IOC – Nền tảng số nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành của ngành Nông nghiệp và Môi trường

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang từng bước hoàn thiện Hệ thống quản lý điều hành thông minh (IOC - Intelligent Operations Center), hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, dựa trên dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Việc ban hành Quy chế quản lý, vận hành và khai thác Hệ thống IOC là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất, bảo đảm hệ thống được vận hành hiệu quả, an toàn và phát huy tối đa giá trị của dữ liệu số trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Trung tâm điều hành số của ngành Nông nghiệp và Môi trường

Theo Quy chế, Hệ thống IOC được xác định là thành phần trung tâm trong Kiến trúc số của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đây là nơi tập trung, tích hợp và xử lý dữ liệu từ các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các nền tảng số và dịch vụ công phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Không chỉ là nơi tổng hợp thông tin, IOC còn đóng vai trò là “bộ não số” hỗ trợ lãnh đạo các cấp theo dõi, giám sát, phân tích và đưa ra các quyết định quản lý một cách nhanh chóng, chính xác trên cơ sở dữ liệu được cập nhật liên tục.

Thông qua các bảng điều khiển trực quan (Dashboard), hệ thống cho phép lãnh đạo theo dõi tổng thể tình hình thực hiện nhiệm vụ của toàn ngành; giám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ trọng tâm; nắm bắt kịp thời các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực nông nghiệp, tài nguyên và môi trường để có chỉ đạo phù hợp.

Dữ liệu là nền tảng của quản trị hiện đại

Một trong những điểm nổi bật của Hệ thống IOC là khả năng tích hợp, kết nối và khai thác dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Hệ thống được thiết kế để thu thập dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin nội bộ, dữ liệu quan trắc thời gian thực và các nguồn dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Thông qua kho dữ liệu điều hành tập trung, các thông tin được chuẩn hóa, phân tích và trực quan hóa theo nhiều chiều, giúp lãnh đạo có cái nhìn toàn diện về tình hình hoạt động của ngành.

Việc xây dựng dữ liệu theo nguyên tắc “đúng – đủ – sạch – sống – thống nhất – dùng chung” không chỉ góp phần nâng cao chất lượng quản trị mà còn giảm thiểu tình trạng báo cáo thủ công, trùng lặp dữ liệu, tạo điều kiện để các đơn vị khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên dữ liệu dùng chung của Bộ.

Đặc biệt, dự thảo Quy chế cũng định hướng từng bước ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và hỗ trợ ra quyết định.

Tăng cường kết nối liên thông từ Trung ương đến địa phương

Hệ thống IOC của Bộ được xây dựng theo hướng mở, bảo đảm khả năng kết nối với Trung tâm thông tin, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; các Bộ, ngành Trung ương và hệ thống IOC của các địa phương.

Thông qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu của Bộ (LGSP) và Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP), các thông tin, dữ liệu được trao đổi theo thời gian thực, tạo nên mạng lưới điều hành thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Đối với các Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc kết nối với IOC của Bộ sẽ giúp tăng cường chia sẻ thông tin về đất đai, tài nguyên nước, môi trường, khí tượng thủy văn, nông nghiệp, thiên tai và nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác. Qua đó hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, giám sát và chỉ đạo điều hành trên phạm vi toàn quốc.

Bảo đảm an toàn thông tin và trách nhiệm của các đơn vị

Cùng với yêu cầu về kết nối và chia sẻ dữ liệu, dự thảo Quy chế đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu trong toàn bộ quá trình vận hành hệ thống.

Các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ có trách nhiệm cung cấp, cập nhật và xác thực dữ liệu thuộc phạm vi quản lý; chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về tính chính xác, kịp thời của dữ liệu được chia sẻ lên hệ thống.

Cục Chuyển đổi số được giao nhiệm vụ quản lý, vận hành kỹ thuật, bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, an toàn, liên tục 24/7; đồng thời thực hiện giám sát, đánh giá an toàn thông tin, hướng dẫn và hỗ trợ các đơn vị trong quá trình khai thác sử dụng.

Văn phòng Bộ đóng vai trò đầu mối khai thác, sử dụng hệ thống phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo, tham mưu và hỗ trợ chỉ đạo điều hành của Lãnh đạo Bộ.

Động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn ngành

Việc xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống IOC là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thực hiện các chủ trương của Đảng và Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khi được vận hành đồng bộ, Hệ thống IOC sẽ góp phần hình thành phương thức quản trị mới dựa trên dữ liệu, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành, tăng cường tính minh bạch, khả năng giám sát và phản ứng nhanh trước các vấn đề phát sinh. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng ngành Nông nghiệp và Môi trường hiện đại, số hóa, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của đất nước.