Sign In

Ứng dụng viễn thám trong giám sát một số thông số chất lượng không khí: Bước tiến mới trong quản lý môi trường

15:14 02/07/2026

Chọn cỡ chữ A a  

Trong bối cảnh ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những thách thức môi trường lớn tại nhiều đô thị và khu vực công nghiệp, việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào công tác quan trắc, giám sát chất lượng môi trường ngày càng trở nên cấp thiết. Công nghệ viễn thám, với khả năng quan sát trên diện rộng, cập nhật nhanh và liên tục, đang mở ra hướng tiếp cận mới, hiệu quả trong giám sát chất lượng không khí.

Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và thiết lập cơ sở kỹ thuật thống nhất cho hoạt động này, Cục Viễn thám quốc gia đã xây dựng dự thảo “Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giám sát một số thông số chất lượng không khí bằng công nghệ viễn thám” và hồ sơ dự thảo hiện đang gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường để thẩm định chuyên môn theo quy định.

Dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) được xây dựng nhằm quy định thống nhất các yêu cầu kỹ thuật trong hoạt động giám sát một số thông số chất lượng không khí bằng công nghệ viễn thám, làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện, quản lý, kiểm tra và đánh giá chất lượng sản phẩm trên phạm vi toàn quốc.

Dự thảo QCVN tập trung quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với hoạt động giám sát định kỳ và đột xuất 06 thông số chất lượng không khí quan trọng gồm: CO, SO₂, NO₂, O₃, PM₁₀ và PM₂.₅. Đây là những thông số phản ánh trực tiếp mức độ ô nhiễm không khí, có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng, hệ sinh thái và chất lượng môi trường sống.

Điểm nổi bật của dự thảo QCVN là việc quy định đầy đủ quy trình kỹ thuật từ thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám, thu thập dữ liệu quan trắc mặt đất, tích hợp dữ liệu khí tượng bổ trợ, chuẩn hóa dữ liệu đầu vào đến xây dựng các mô hình tính toán nồng độ chất ô nhiễm tại tầng mặt đất. Quy chuẩn cũng đưa ra các tiêu chí đánh giá độ chính xác của kết quả nhằm bảo đảm tính tin cậy và khả năng ứng dụng thực tiễn của sản phẩm giám sát.

 

So với phương pháp quan trắc truyền thống phụ thuộc chủ yếu vào mạng lưới trạm đo mặt đất, công nghệ viễn thám mang lại nhiều lợi thế như khả năng bao phủ không gian rộng, giám sát các khu vực khó tiếp cận và hỗ trợ phân tích xu thế ô nhiễm theo thời gian. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh yêu cầu về quản lý môi trường ngày càng đòi hỏi dữ liệu nhanh, đồng bộ và có độ chính xác cao.

Việc xây dựng và ban hành QCVN về giám sát một số thông số chất lượng không khí bằng công nghệ viễn thám không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực viễn thám mà còn tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong công tác bảo vệ môi trường.

Sau khi được thẩm định, hoàn thiện và ban hành, QCVN sẽ là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và đơn vị chuyên môn triển khai thống nhất hoạt động giám sát chất lượng không khí bằng công nghệ viễn thám trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao hiệu quả cảnh báo ô nhiễm, hỗ trợ hoạch định chính sách và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Attachments:

Tạ T Vân Anh - Phòng Quản lý hoạt động viễn thám

Ý kiến

Hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật thành lập bản đồ chuyên đề bằng công nghệ viễn thám

Hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật thành lập bản đồ chuyên đề bằng công nghệ viễn thám

Cục Viễn thám quốc gia đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự thảo Thông tư ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật thành lập bản đồ chuyên đề bằng công nghệ viễn thám trên cơ sở tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến thẩm định của các Vụ chức năng thuộc Bộ. Việc xây dựng Thông tư nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về định mức kinh tế - kỹ thuật trong lĩnh vực viễn thám, đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà nước, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số theo các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, đây cũng là bước quan trọng để thống nhất phương pháp xây dựng dự toán, quản lý chi phí, tổ chức thực hiện và nghiệm thu các nhiệm vụ thành lập bản đồ chuyên đề bằng công nghệ viễn thám trên phạm vi cả nước.

Hiện đại hóa trang thiết bị chuyên dùng – Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công trong lĩnh vực viễn thám

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu số ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, lĩnh vực viễn thám đang khẳng định vai trò là một trong những ngành công nghệ cao có khả năng cung cấp thông tin nhanh chóng, khách quan và đồng bộ phục vụ công tác quản lý nhà nước, giám sát tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ đó, bên cạnh nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ thống dữ liệu lớn, trang thiết bị chuyên dùng đóng vai trò đặc biệt quan trọng, được xem là nền tảng kỹ thuật quyết định chất lượng, độ chính xác và năng lực vận hành của toàn bộ hệ thống viễn thám quốc gia.

Công khai, minh bạch thủ tục hành chính nội bộ trong công tác thi đua, khen thưởng

Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022, Nghị định số 152/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 62/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định số 2076/QĐ-BNNMT công bố các thủ tục hành chính nội bộ trong công tác thi đua, khen thưởng thuộc lĩnh vực tổ chức cán bộ.