Rà soát, đánh giá mức độ sẵn sàng của thủ tục hành chính trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung: Nền tảng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số ngành Nông nghiệp và Môi trường

Ngày 01/7/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Công văn số 4766/BKHCN-CĐSQG về việc hướng dẫn đánh giá mức độ sẵn sàng của thủ tục hành chính trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung cấp bộ. Kèm theo Công văn là Bộ tiêu chí đánh giá mức độ sẵn sàng của thủ tục hành chính, được xây dựng trên cơ sở các yêu cầu của Chính phủ về đổi mới phương thức giải quyết thủ tục hành chính, phát triển Chính phủ số và khai thác hiệu quả dữ liệu trong hoạt động quản lý nhà nước.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã giao Cục Chuyển đổi số chủ trì hướng dẫn các đơn vị trực thuộc tổ chức rà soát, tự đánh giá các thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý theo Bộ tiêu chí của Bộ Khoa học và Công nghệ. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ để Bộ xác định lộ trình chuyển đổi, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, chuẩn hóa dữ liệu và triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung trong thời gian tới.

Đánh giá toàn diện khả năng số hóa thủ tục hành chính

Điểm mới của đợt rà soát lần này là việc đánh giá không chỉ tập trung vào thủ tục hành chính theo góc độ cải cách hành chính truyền thống như cắt giảm thành phần hồ sơ hay rút ngắn thời gian giải quyết, mà hướng tới xem xét toàn diện mức độ sẵn sàng để xử lý hoàn toàn trên môi trường số.

Theo Bộ tiêu chí, mỗi thủ tục hành chính được đánh giá trên nhiều nhóm nội dung, từ tính đầy đủ của cơ sở pháp lý, mức độ chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, khả năng điện tử hóa hồ sơ, mức độ chuẩn hóa dữ liệu, khả năng kết nối và chia sẻ thông tin, cho đến điều kiện hạ tầng kỹ thuật, an toàn thông tin và khả năng tích hợp với các nền tảng số dùng chung.

Đặc biệt, việc đánh giá hướng đến mục tiêu giảm tối đa các thao tác thủ công, hạn chế hồ sơ giấy, tăng khả năng tự động hóa quá trình tiếp nhận, xử lý và trả kết quả, đồng thời bảo đảm nguyên tắc "một lần khai báo, nhiều lần sử dụng" đối với dữ liệu của người dân và doanh nghiệp.

Việc chuẩn hóa theo Bộ tiêu chí cũng tạo điều kiện để các hệ thống thông tin của bộ, ngành có thể kết nối đồng bộ với Cổng Dịch vụ công quốc gia, các cơ sở dữ liệu quốc gia và các nền tảng số dùng chung, góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất phục vụ hoạt động quản lý nhà nước.

Một số tiêu chí quan trọng đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường

Là bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực với khối lượng lớn thủ tục hành chính và nhiều hệ thống dữ liệu chuyên ngành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có những yêu cầu đặc thù khi triển khai đánh giá mức độ sẵn sàng theo Bộ tiêu chí.

Một trong những tiêu chí quan trọng là khả năng tái sử dụng dữ liệu. Trong nhiều thủ tục hành chính của ngành, thông tin về tổ chức, cá nhân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, dữ liệu quy hoạch, bản đồ địa chính, dữ liệu quan trắc môi trường, dữ liệu tài nguyên nước, khí tượng thủy văn, lâm nghiệp, thủy sản hay dữ liệu viễn thám đã được lưu trữ tại các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Việc đánh giá cần xác định rõ những dữ liệu nào có thể tự động khai thác từ các hệ thống hiện có để giảm yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lại thông tin, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến.

Tiêu chí thứ hai là khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tập trung phải có khả năng trao đổi dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như các cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm việc xác thực thông tin, đối chiếu hồ sơ và hỗ trợ cán bộ chuyên môn trong quá trình thẩm định, xử lý thủ tục hành chính.

Đối với nhiều lĩnh vực chuyên môn như đất đai, tài nguyên nước, môi trường, viễn thám, đo đạc bản đồ hay địa chất khoáng sản, việc kết nối các hệ thống dữ liệu không gian địa lý (GIS), dữ liệu bản đồ số và dữ liệu chuyên ngành sẽ góp phần nâng cao độ chính xác của quá trình giải quyết hồ sơ, giảm thời gian kiểm tra thực địa và hạn chế các sai sót trong quá trình xử lý.

Một tiêu chí khác là mức độ số hóa quy trình nghiệp vụ. Không chỉ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, toàn bộ quá trình xử lý nội bộ từ phân công chuyên viên, thẩm định, lấy ý kiến, phê duyệt, ký số đến trả kết quả cũng cần được thực hiện trên môi trường điện tử. Đây là điều kiện quan trọng để xây dựng quy trình làm việc không giấy tờ, giảm thời gian luân chuyển hồ sơ giữa các đơn vị và nâng cao hiệu quả quản lý.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, chuẩn hóa dữ liệu là một trong những tiêu chí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các danh mục dùng chung, biểu mẫu điện tử, mã định danh đối tượng quản lý, cấu trúc dữ liệu và quy trình trao đổi thông tin cần được thống nhất trên phạm vi toàn Bộ nhằm bảo đảm khả năng liên thông giữa các lĩnh vực quản lý, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và địa phương.

Ngoài ra, Bộ tiêu chí cũng đánh giá mức độ sẵn sàng về hạ tầng kỹ thuật và an toàn thông tin, bao gồm khả năng đáp ứng về máy chủ, lưu trữ, băng thông, khả năng mở rộng hệ thống, sao lưu dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin mạng và tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường khi khối lượng dữ liệu số ngày càng lớn, nhất là dữ liệu quan trắc, dữ liệu không gian địa lý, ảnh viễn thám và dữ liệu môi trường.

Vai trò của dữ liệu viễn thám trong nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính

Đối với Cục Viễn thám quốc gia, việc triển khai đánh giá mức độ sẵn sàng của thủ tục hành chính cũng là cơ hội để phát huy vai trò của dữ liệu viễn thám trong quá trình chuyển đổi số của ngành.

Hiện nay, dữ liệu viễn thám đã và đang được ứng dụng rộng rãi trong theo dõi diễn biến sử dụng đất, giám sát rừng, quan trắc tài nguyên nước, giám sát môi trường, quản lý khoáng sản, phòng chống thiên tai và nhiều lĩnh vực khác. Khi được tích hợp với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung, nguồn dữ liệu này có thể hỗ trợ cơ quan quản lý xác minh hiện trạng khu vực đề nghị cấp phép, đối chiếu thông tin trong hồ sơ, phục vụ công tác kiểm tra, thẩm định và giám sát sau cấp phép.

Bên cạnh đó, việc kết hợp dữ liệu viễn thám với hệ thống thông tin địa lý (GIS), cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) sẽ góp phần tự động hóa nhiều công đoạn trong quy trình xử lý hồ sơ. Các thuật toán phân tích ảnh có thể hỗ trợ phát hiện biến động hiện trạng sử dụng đất, xác định phạm vi khu vực khai thác tài nguyên, theo dõi diễn biến rừng hoặc đánh giá tác động môi trường, qua đó cung cấp thêm căn cứ khách quan cho quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Trong tương lai, khi các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối đồng bộ, dữ liệu viễn thám sẽ trở thành một trong những nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ xây dựng Chính phủ số, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ.

Hướng tới mô hình giải quyết thủ tục hành chính hiện đại, thống nhất

Việc triển khai Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung không chỉ là quá trình hợp nhất các phần mềm hiện có mà còn là bước chuyển đổi toàn diện về phương thức quản lý, khai thác dữ liệu và cung cấp dịch vụ công.

Khi hệ thống được vận hành thống nhất, người dân và doanh nghiệp sẽ chỉ cần thực hiện thủ tục trên một nền tảng duy nhất, thông tin được chia sẻ giữa các cơ quan, giảm yêu cầu kê khai nhiều lần và tăng tính minh bạch trong toàn bộ quá trình giải quyết hồ sơ. Cơ quan quản lý cũng có điều kiện nâng cao hiệu quả giám sát, thống kê, phân tích dữ liệu và đánh giá chất lượng phục vụ trên phạm vi toàn ngành.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kết quả đánh giá theo Bộ tiêu chí sẽ giúp nhận diện đầy đủ những nội dung đã đáp ứng yêu cầu cũng như những tồn tại cần tiếp tục hoàn thiện về quy trình nghiệp vụ, chất lượng dữ liệu, hạ tầng kỹ thuật và khả năng liên thông. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, từng bước hình thành hệ thống giải quyết thủ tục hành chính hiện đại, lấy dữ liệu làm trung tâm, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và an toàn.

Việc rà soát, đánh giá mức độ sẵn sàng của thủ tục hành chính vì vậy không chỉ là yêu cầu kỹ thuật trong quá trình triển khai hệ thống mới mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để thúc đẩy cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, phát huy hiệu quả các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó có dữ liệu viễn thám, góp phần thực hiện thành công mục tiêu xây dựng Chính phủ số và chuyển đổi số ngành Nông nghiệp và Môi trường.