THỰC HIỆN CÔNG BỐ SIÊU DỮ LIỆU VIỄN THÁM THƯỜNG XUYÊN VÀ KẾT QUẢ THU NHẬN DỮ LIỆU VIỄN THÁM ĐẾN THÁNG 9 NĂM 2026

THỰC HIỆN CÔNG BỐ SIÊU DỮ LIỆU VIỄN THÁM THƯỜNG XUYÊN VÀ KẾT QUẢ THU NHẬN DỮ LIỆU VIỄN THÁM ĐẾN THÁNG 9 NĂM 2026

Công bố siêu dữ liệu viễn thám quốc gia là một trong những nhiệm vụ thường xuyên nhằm cung cấp thông tin về nguồn dữ liệu viễn thám hiện có, tạo điều kiện để cơ quan, tổ chức và cá nhân tra cứu, khai thác và sử dụng dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh và nghiên cứu khoa học.

Thực hiện Nghị định số 03/2019/NĐ-CP ngày 04 tháng 01 năm 2019 của Chính phủ về hoạt động viễn thám, Thông tư số 39/2015/TT-BTNMT về vận hành trạm thu ảnh vệ tinh, Thông tư số 35/2016/TT-BTNMT quy định quy trình công bố siêu dữ liệu viễn thám quốc gia và Quyết định số 297/QĐ-BNNMT ngày 01 tháng 3 năm 2025, Cục Viễn thám quốc gia duy trì việc công bố siêu dữ liệu viễn thám thường xuyên, gắn với hoạt động vận hành trạm thu, đánh giá chất lượng ảnh, cập nhật danh mục, xử lý và lưu trữ dữ liệu viễn thám.   

Công bố siêu dữ liệu gắn với quá trình thu nhận và cập nhật dữ liệu

Trong năm 2026, Trạm thu ảnh viễn thám tại Đài Viễn thám quốc gia tiếp tục vận hành các hệ thống thu nhận dữ liệu SPOT 6, VNREDSat-1 và hệ thống KOMPSAT-3A. Quá trình vận hành bao gồm thu nhận và xử lý tín hiệu vệ tinh, đánh giá chất lượng ảnh, đánh giá độ che phủ mây, cập nhật danh mục dữ liệu, sao lưu dữ liệu mức 0, theo dõi đơn hàng chụp ảnh, xử lý dữ liệu lên các mức cơ bản và báo cáo kết quả thu nhận.   

Trên cơ sở kết quả thu nhận, thông tin mô tả dữ liệu được cập nhật phục vụ công bố và tra cứu siêu dữ liệu viễn thám quốc gia. Các báo cáo định kỳ cũng hướng dẫn tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác dữ liệu thực hiện tra cứu thông tin trên Cổng thông tin điện tử của Cục Viễn thám quốc gia và hệ thống dữ liệu viễn thám quốc gia. 

Việc duy trì công bố thường xuyên giúp người sử dụng biết được loại dữ liệu hiện có, thời gian thu nhận, mức độ che phủ mây và khả năng đáp ứng nhu cầu khai thác. Đồng thời, đây là cơ sở để cập nhật, làm giàu Cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia và từng bước nâng cao khả năng cung cấp, chia sẻ dữ liệu trên môi trường số.

Kết quả thu nhận dữ liệu viễn thám đến hết tháng 8 năm 2026

Căn cứ 08 báo cáo công bố siêu dữ liệu thường xuyên từ kỳ T1 đến T8, số liệu thu nhận tại Trạm thu ảnh viễn thám quốc gia được tổng hợp như sau:

Nguồn: tổng hợp các Báo cáo công bố siêu dữ liệu viễn thám thường xuyên T1–T8 năm 2026.

Trong kỳ đầu, trạm thu nhận được 65 cảnh SPOT 6 và 692 cảnh VNREDSat-1; KOMPSAT-3A chưa phát sinh dữ liệu.  Sang kỳ T2, số liệu tương ứng là 149 cảnh SPOT 6 và 711 cảnh VNREDSat-1. 

Các kỳ tiếp theo ghi nhận sự biến động khá rõ về khối lượng thu nhận. T3 đạt 93 cảnh SPOT 6 và 522 cảnh VNREDSat-1; T4 đạt 92 và 208 cảnh.   Đến T5 và T6, số cảnh VNREDSat-1 tăng mạnh, lần lượt đạt 1.478 và 1.313 cảnh. 

Trong T7 và T8, điều kiện thời tiết nhiều mưa, bão và độ trong khí quyển thấp ảnh hưởng đến khả năng thu nhận ảnh quang học có chất lượng tốt. Tuy vậy, trạm vẫn thu được 52 cảnh SPOT 6 và 490 cảnh VNREDSat-1 trong T7; 61 cảnh SPOT 6 và 916 cảnh VNREDSat-1 trong T8. 

Như vậy, lũy kế theo 08 kỳ báo cáo đã cung cấp đến ngày 15/8/2026, Trạm thu ảnh viễn thám quốc gia đã thu nhận 6.908 cảnh ảnh, trong đó 578 cảnh SPOT 6, chiếm khoảng 8,4%, và 6.330 cảnh VNREDSat-1, chiếm khoảng 91,6%. Trong các kỳ báo cáo này chưa phát sinh dữ liệu thu nhận KOMPSAT-3A.

Duy trì chất lượng và khả năng khai thác dữ liệu

Bên cạnh số lượng dữ liệu thu nhận, hoạt động công bố siêu dữ liệu còn gắn chặt với kiểm soát chất lượng ảnh, đặc biệt là tỷ lệ che phủ mây. Đối với SPOT 6, đến kỳ T8, tỷ lệ phủ trùm lũy kế của ảnh khả dụng trên lãnh thổ Việt Nam được báo cáo đạt khoảng 69%.     

Đối với VNREDSat-1, số lượng cảnh thu được lớn nhưng khả năng sử dụng trực tiếp còn phụ thuộc đáng kể vào điều kiện mây. Riêng kỳ T8, trong 916 cảnh thu nhận có 145 cảnh có độ phủ mây dưới 10%, trong đó 30 cảnh thuộc lãnh thổ Việt Nam; số cảnh có độ phủ mây dưới 25% là 284 cảnh.    T8

Điều này cho thấy đánh giá hiệu quả thu nhận dữ liệu không nên chỉ dựa vào tổng số cảnh mà cần kết hợp các tiêu chí về độ phủ mây, phạm vi phủ trùm, vị trí chụp và khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng thực tế.

Công bố thường xuyên phục vụ khai thác Cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia

Việc duy trì báo cáo và công bố siêu dữ liệu thường xuyên tạo thành chuỗi hoạt động liên tục:

Thu nhận dữ liệu → kiểm tra chất lượng → đánh giá độ che phủ mây → xử lý dữ liệu → cập nhật danh mục → xây dựng, cập nhật siêu dữ liệu → công bố để tra cứu, khai thác.

Qua đó, dữ liệu mới thu nhận không chỉ được lưu trữ tại Trạm thu mà từng bước được chuẩn hóa, cập nhật vào hệ thống quản lý dữ liệu và cung cấp thông tin cho người sử dụng.

Đây cũng là nền tảng để thực hiện mục tiêu phát triển Cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia theo hướng dữ liệu được cập nhật thường xuyên, có khả năng tra cứu, kết nối và chia sẻ. Theo báo cáo triển khai hiện có, năm 2026 dự kiến xây dựng, cập nhật khoảng 3.348 siêu dữ liệu ảnh mức 1A–2A và 348 dữ liệu mức 3A–3B. BT2_CSHTCNVT_CNCSDLVTQG-_Muc_1.…

Kết luận

Trong năm 2026, Cục Viễn thám quốc gia tiếp tục duy trì hoạt động công bố siêu dữ liệu viễn thám thường xuyên, gắn trực tiếp với kết quả vận hành Trạm thu ảnh viễn thám quốc gia và quá trình cập nhật Cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia.

Theo 08 kỳ báo cáo từ T1 đến T8 được tổng hợp, đến ngày 15/8/2026 đã thu nhận 6.908 cảnh ảnh viễn thám, gồm 578 cảnh SPOT 6 và 6.330 cảnh VNREDSat-1. Kết quả này tạo nguồn dữ liệu quan trọng để tiếp tục chuẩn hóa, xây dựng siêu dữ liệu và cung cấp phục vụ các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Trong thời gian tới, cần tiếp tục duy trì công bố siêu dữ liệu theo định kỳ; cập nhật kịp thời dữ liệu mới vào Cơ sở dữ liệu viễn thám quốc gia; tăng cường kiểm soát chất lượng, hoàn thiện công cụ tra cứu và từng bước phát triển các phương thức kết nối, chia sẻ tự động. Qua đó nâng cao khả năng khai thác nguồn dữ liệu viễn thám quốc gia và phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số.