Năm 2023, trong khuôn khổ Dự án Tăng cường năng lực giám sát tài nguyên môi trường cho Cục Viễn thám quốc gia, Trung tâm Giám sát tài nguyên môi trường và Biến đổi khí hậu được Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt dự án đầu tư tăng cường năng lực về trang thiết bị phần cứng máy tính, thiết bị chuyên dụng và phần mềm kèm theo. Hệ thống trang thiết bị đã đơn vị đưa và vận hành phục vụ thiết thực phục vụ chức năng nhiệm vụ được giao, đặc biệt các thiết bị phục vụ thu tập số liệu thực địa phục vụ các nhiệm vụ cấp bách đột xuất trong giám sát tài nguyên môi trường và thiên tai.Hệ thống máy bay không người lái M300 RTK với 02 ống kính quang học và Lidar kết hợp với phần mềm xử lý đồng bộ kèm theo cùng với máy GPS 2 tần số có khả năng đo tĩnh lưới khống chế có độ chính xác cao đã giúp công tác khảo sát, thu thập và phân tích thông tin thực địa khu vực cần đánh giá, giám sát trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.Để thực hiện công tác thu thập số liệu thực địa phục vụ giám sát Tài nguyên Môi trường bằng máy bay không người lái UAV trước tiên Trung tâm giám sát đã liên hệ Cục tác chiến Bộ Quốc phòng để xin cấp phép bay. Sau khi có giấy phép bay đơn vị đã liên hệ với các bên liên quan để làm Biên bản Hiệp đồng bảo đảm an toàn bay.Về triển khai công tác chuyên môn, nhóm các kĩ sư vận hành đã áp dụng một số các giải pháp kỹ thuật để đảm bảo các yêu cầu của công tác giám sát đã đặt ra, cụ thể như sau:Đối với việc thu thập dữ liệu hình ảnh thực địa trên diện rộng (như khu công nghiệp, làng nghề...):Lựa chọn khu vực cất hạ cánh đảm bảo thông hướng, đảm bảo kết nối dữ liệu liên lục và an toàn bay.Xác định điểm truyền tín hiệu GPS và RTK (hiệu chỉnh tín hiệu độ chính xác cao, thời gian thực)Lập và lựa chọn mô hình bay tối ưu (đường bay, độ trùm phủ dọc và ngang các tuyến bay, độ cao bay chụp, góc hướng chụp,...)Kiểm tra tình trạng hoạt động của UAV, máy chụp ảnh, GNSS, thiết bị điều khiển mặt đất và các thiết bị khác kèm theo, tiến hành điều khiển bay chụp (thông thường chọn chế độ tự động đối với trường hợp thu nhận trên diện rộng và không có yêu cầu đặc biệt)Sao lưu dữ liệu và kiểm tra và đánh giá sơ bộ kết quả thu nhận ảnh thực địa.Kiểm tra tắt thiết bị bay và bảo quản thiết bị theo quy định.Hình 1: Máy bay UAV DJI Matrice M300 RTK chuẩn bị cất cánhĐối với việc thu thập dữ liệu hình ảnh thực địa dạng tuyến hẹp và có yêu cầu đặc biệt về góc quan sát (như dọc các bờ sông, tuyến kênh, mương có các cửa xả):Trình tự các bước tiến hành tương tự như thu nhận ảnh trên diện rộng, tuy nhiên cần áp dụng giải pháp bay chụp ảnh với góc nghiêng ống kính khoảng 400 - 450 để đảm bảo hình ảnh thu được hiển thị rõ nét nhất các đối tượng ven bờ mà phương pháp thu nhận thông thường không thể đáp ứng.Hình 2: Các vị trí tâm ảnh của dải bay nghiêng 400 - 450 dọc 2 bên bờ sông được thể hiện trên phần mềm Global mapperNgoài ra, các lưu ý về khu vực cất cánh, hạ cánh máy bay không người lái DJI Matrice M300 RTK luôn bảo đảm thông thoáng diện tích tối thiểu 20m2 nhằm mục đích thu tín hiệu RTK được tốt trong suốt quá trình bay. Chiều cao bay chụp phải đảm bảo theo đúng chiều cao đã được cấp phép bay và trong Biên bản Hiệp đồng bảo đảm an toàn bay với các bên liên quan. Sau các công đoạn xử lý nội nghiệp như bình sai khối ảnh, đánh giá chất lượng bình sai, tạo đám mây điểm... thu được bình đồ ảnh theo khối ảnh với độ phân giải ảnh đã được thiết kế.Hình 3: Kết quả sử dụng máy bay UAV DJI Matrice M300 RTK thu nhận hình ảnh tại khu công nghệp.Hình 4: Kết quả áp dụng giải pháp chụp nghiêng góc 450 phát hiện các khu vực xả thải gây ô nhiễm môi trường nước.Hình 5: Hình ảnh điểm xả thải gây ô nhiễm dòng chính.