Xuất phát từ yêu cầu đó, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đã xây dựng dự thảo Thông tư quy định Kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu lĩnh vực lâm nghiệp. Đây là bước cụ thể hóa Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị dữ liệu quốc gia và Khung dữ liệu ngành Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời lần đầu tiên hình thành một hệ thống quy định thống nhất cho toàn bộ vòng đời dữ liệu của ngành lâm nghiệp. Điểm nổi bật của dự thảo là tiếp cận quản lý dữ liệu theo hướng lấy dữ liệu làm trung tâm. Thay vì xây dựng các cơ sở dữ liệu riêng lẻ theo từng nhiệm vụ, dự thảo thiết kế một kiến trúc tổng thể xuyên suốt từ thu nhận, chuẩn hóa, lưu trữ, chia sẻ đến khai thác dữ liệu. Kiến trúc này bao gồm các lớp nghiệp vụ, tổ chức dữ liệu, hạ tầng lưu trữ, nền tảng tích hợp, phân tích dữ liệu và các thành phần bảo đảm an toàn thông tin, tạo nền tảng cho việc hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất của toàn ngành. Một trong những nội dung quan trọng là việc tổ chức dữ liệu lâm nghiệp thành 09 nhóm dữ liệu nghiệp vụ, bao quát toàn bộ các lĩnh vực quản lý như tài nguyên rừng, phát triển và sử dụng rừng, bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng, chế biến và thương mại lâm sản, quản lý rừng đặc dụng, truy xuất nguồn gốc lâm sản, dịch vụ môi trường rừng, thống kê lâm nghiệp và dữ liệu phục vụ quản lý điều hành. Bên cạnh đó, dữ liệu còn được phân thành dữ liệu thuộc tính, dữ liệu không gian và dữ liệu phi cấu trúc, giúp thống nhất cách thức tổ chức và lưu trữ giữa các hệ thống thông tin hiện có và các hệ thống sẽ được xây dựng trong tương lai. Không chỉ dừng ở việc phân loại dữ liệu, dự thảo còn xây dựng mô hình tham chiếu gồm 07 lớp dữ liệu, từ siêu dữ liệu, dữ liệu gốc, dữ liệu danh mục, dữ liệu chủ, dữ liệu giao dịch, dữ liệu tổng hợp và phân tích đến dữ liệu mở. Mô hình này phản ánh đầy đủ vòng đời của dữ liệu, bảo đảm mỗi loại dữ liệu đều có vị trí, vai trò và quy trình quản lý riêng. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng dữ liệu, tránh trùng lặp và tạo điều kiện cho việc tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước. Song song với kiến trúc dữ liệu, dự thảo thiết lập Khung quản trị và quản lý dữ liệu với sự phân công rõ trách nhiệm giữa Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, các cơ quan quản lý địa phương, Chi cục Kiểm lâm và chính quyền cấp xã. Khung quản trị không chỉ quy định trách nhiệm tạo lập, cập nhật, khai thác dữ liệu mà còn đưa ra các tiêu chí về chất lượng dữ liệu, quản lý vòng đời dữ liệu, đánh giá hiệu suất và bảo đảm an toàn thông tin. Việc dữ liệu được quản lý theo các tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, nhất quán và duy nhất" sẽ giúp nâng cao độ tin cậy của các cơ sở dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách. Một điểm mới có ý nghĩa lâu dài là việc xây dựng Từ điển dữ liệu lĩnh vực lâm nghiệp. Nếu trước đây cùng một đối tượng quản lý có thể được đặt tên khác nhau giữa các hệ thống, dẫn đến khó khăn trong kết nối và chia sẻ dữ liệu, thì với Từ điển dữ liệu, toàn bộ các trường thông tin, mã định danh, kiểu dữ liệu, quy tắc đặt tên và quan hệ giữa các thực thể đều được chuẩn hóa. Điều này tạo nên "ngôn ngữ chung" cho toàn bộ các hệ thống thông tin lâm nghiệp, đồng thời bảo đảm khả năng tích hợp với Hệ thống Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia. Đáng chú ý, dự thảo xác định dữ liệu viễn thám và ảnh vệ tinh là một trong những nguồn dữ liệu gốc quan trọng của lĩnh vực lâm nghiệp. Dữ liệu được thu nhận từ ảnh vệ tinh, kết quả giám sát, hệ thống cảnh báo cháy rừng, thiết bị IoT và các nguồn quan trắc khác sẽ được chuẩn hóa và tích hợp ngay từ đầu trong kiến trúc dữ liệu chung. Đây được xem là bước tiến đáng chú ý bởi trong nhiều năm qua, dữ liệu viễn thám đã trở thành công cụ quan trọng trong theo dõi diễn biến rừng, giám sát suy thoái rừng, phát hiện mất rừng, cảnh báo cháy rừng và đánh giá hiện trạng tài nguyên rừng. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, dữ liệu ảnh vẫn chủ yếu được khai thác như một nguồn thông tin độc lập hoặc phục vụ từng dự án riêng lẻ. Khi được đặt trong một kiến trúc dữ liệu thống nhất cùng với dữ liệu điều tra hiện trường, dữ liệu kiểm kê, dữ liệu kiểm lâm và các hồ sơ hành chính, giá trị của dữ liệu viễn thám sẽ được phát huy ở mức cao hơn.Việc chuẩn hóa dữ liệu viễn thám theo cùng một từ điển dữ liệu, cùng hệ quy chiếu không gian VN-2000, cùng cơ chế quản trị và chia sẻ sẽ giúp các lớp dữ liệu không gian có thể liên kết trực tiếp với dữ liệu thuộc tính của từng lô rừng, từng chủ rừng, từng khu bảo tồn hay từng vụ vi phạm. Điều này mở ra khả năng hình thành các hệ thống phân tích thông minh, trong đó ảnh vệ tinh không chỉ cung cấp thông tin quan sát mà còn tự động đối chiếu với dữ liệu nghiệp vụ để phát hiện biến động bất thường, hỗ trợ cảnh báo sớm và ra quyết định nhanh hơn. Đối với công tác quản lý nhà nước, lợi ích của mô hình này còn nằm ở khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu. Dự thảo quy định toàn bộ dữ liệu được kết nối thông qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu của Bộ và Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu quốc gia, sử dụng các chuẩn mở như REST API, JSON, XML, GeoJSON và GML. Điều đó đồng nghĩa với việc dữ liệu viễn thám, dữ liệu hiện trường, dữ liệu thống kê và dữ liệu hành chính sẽ không còn tồn tại dưới dạng các "kho dữ liệu" tách biệt mà trở thành một hệ sinh thái thống nhất, phục vụ nhiều mục đích quản lý và phát triển kinh tế - xã hội. Có thể thấy, dự thảo Thông tư không đơn thuần bổ sung thêm một quy định kỹ thuật mà hướng tới xây dựng nền tảng dữ liệu số đồng bộ cho toàn ngành lâm nghiệp. Khi kiến trúc dữ liệu, khung quản trị và từ điển dữ liệu được triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước, dữ liệu sẽ thực sự trở thành tài sản số có giá trị, giúp giảm trùng lặp trong đầu tư, nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường khả năng chia sẻ và tạo điều kiện để ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ viễn thám trong quản lý tài nguyên rừng.Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc chuẩn hóa dữ liệu lâm nghiệp cũng đồng thời tạo nền tảng để khai thác hiệu quả hơn nguồn dữ liệu viễn thám quốc gia. Khi các dữ liệu ảnh vệ tinh được tích hợp chặt chẽ với cơ sở dữ liệu chuyên ngành, Việt Nam sẽ có điều kiện xây dựng các hệ thống giám sát rừng hiện đại, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thiên tai và cháy rừng, đồng thời phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững, tăng trưởng xanh và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính.