Trên cơ sở Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành, công tác xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực viễn thám đang được Cục Viễn thám quốc gia triển khai theo hướng bài bản, thống nhất và tiệm cận thông lệ quốc tế.Theo quy định của pháp luật hiện hành, hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ, bao gồm lập kế hoạch, xây dựng, thẩm định, ban hành và tổ chức áp dụng. Trong đó, việc xây dựng tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) được thực hiện theo kế hoạch 5 năm và kế hoạch hằng năm, bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của từng giai đoạn.Đối với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), quy trình xây dựng và ban hành được quy định cụ thể từ khâu lập kế hoạch, tổ chức biên soạn, lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đến thẩm định và ban hành. Đây là công cụ quản lý bắt buộc nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đối với sản phẩm, dịch vụ, quá trình trong lĩnh vực viễn thám, góp phần bảo đảm chất lượng, độ tin cậy và an toàn trong khai thác, sử dụng dữ liệu.Thực tiễn cho thấy, lĩnh vực viễn thám có đặc thù dữ liệu đa nguồn, đa dạng về độ phân giải, phương thức thu nhận và mục đích sử dụng. Trong khi đó, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành còn chưa đầy đủ và đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc tích hợp, chia sẻ và khai thác hiệu quả dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức. Việc xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất vì vậy trở thành yêu cầu cấp thiết.Nhằm khắc phục những tồn tại nêu trên, Cục Viễn thám quốc gia đã và đang triển khai xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật viễn thám theo các nhóm nội dung trọng tâm, bao gồm: tiêu chuẩn về thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám; xử lý, hiệu chỉnh và chuẩn hóa dữ liệu; xây dựng và quản lý siêu dữ liệu; lưu trữ, chia sẻ và khai thác dữ liệu; quy chuẩn về chất lượng dữ liệu, độ chính xác và an toàn thông tin.Quá trình xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn được thực hiện với sự tham gia rộng rãi của các bộ, ngành, địa phương, các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Việc lấy ý kiến công khai và tiếp thu ý kiến chuyên gia giúp bảo đảm tính khoa học, thực tiễn và khả thi của các văn bản được ban hành, đồng thời tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai áp dụng.Bên cạnh đó, các quy định về đánh giá sự phù hợp, công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy cũng được cụ thể hóa, tạo cơ sở pháp lý cho việc kiểm soát chất lượng sản phẩm và dịch vụ viễn thám trên thị trường. Các hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và giám định được thực hiện theo các phương thức phù hợp, bảo đảm sản phẩm, dữ liệu viễn thám đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đã công bố.Một trong những định hướng quan trọng trong xây dựng tiêu chuẩn viễn thám là tăng cường áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài. Điều này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hệ thống tiêu chuẩn trong nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực viễn thám.Việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật viễn thám được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, đây là cơ sở để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường, nông nghiệp, phòng chống thiên tai và quy hoạch phát triển. Đồng thời, hệ thống tiêu chuẩn đồng bộ sẽ thúc đẩy hình thành thị trường dịch vụ viễn thám, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia cung cấp các sản phẩm, dịch vụ có chất lượng cao.Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, dữ liệu viễn thám đóng vai trò là một trong những nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác điều hành và ra quyết định. Do đó, việc chuẩn hóa dữ liệu thông qua hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao giá trị khai thác và sử dụng.Với sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật và sự chủ động triển khai của các cơ quan chức năng, công tác xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực viễn thám đang từng bước được đẩy mạnh, góp phần tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của lĩnh vực viễn thám Việt Nam.Văn phòng Cục Viễn thám quốc gia